กาแฟมีแหล่งกำเนิดมาจากที่ใด

แหล่งกำเนิดกาแฟ เชื่อกันว่าเกิดในโลกอาหรับ แถบประเทศอาระเบีย หรือประเทศอาหรับตะวันออกกลาง โดยในช่วงศรรตวรรษที่ 6 ได้พบว่ากาแฟนั้นเป็นพืชพื้นเมืองของอาบีสซีเนีย (Abyssian) และอาราเบีย (Arabia) แต่เดิมอยู่แล้ว และยังมีการกล่าวว่ากาแฟเป็นพืชพื้นเมืองของเมืองคัฟฟ่า (Kaffa) ซึ่งเป็นเมืองหนึ่งของประเทศเอธิโอเปีย (Ethiopia) เช่นกัน โดยเรียกชื่อกาแฟตามชื่อจังหวัด แต่ในสมัยนั้นไม่ค่อยมีผู้ใดให้ความสนใจจนกระทั่งเวลาล่วงเลยมาถึงช่วงศตวรรษที่ 9 และมีเรื่องราวเล่าขานว่า เด็กเลี้ยงแพะชาวอาบิสซีเนีย หรือเอธิโอเปียในปัจจุบันที่ชื่อ คาลดี (Kaldi) นำแพะออกไปหาอาหารกินตามปกติ แต่เผอิญวันนั้นเขาได้สังเกตแพะกินผลไม้สีแดงชนิดหนึ่งเข้าไปแล้วเกิดความคึกคะนองผิดปกติ คาลดีได้นำผลไม้สีแดงดังกล่าวไปให้กับผู้ใหญ่ชาวมุสลิมท่านหนึ่ง ผู้ใหญ่คนนั้นก็ได้กระเทาะเปลือกแล้วนำไปคั่วและต้ม หลังจากที่ดื่มเข้าไปแล้วจึงมีความรู้สึกกระปี้กระเปร่าขึ้น ตั้งแต่วันนั้นกาแฟก็ได้เป็นที่รู้จักกัน จนเผยแพร่ไปยังฝั่งประเทศแถบยุโรป อย่างเช่น อิตาลี เนเธอร์แลนด์ เยอรมัน และฝรั่งเศส

แหล่งกำเนิดกาแฟ
       ชาวอาระเบียเรียกพืชนี้ว่า คะวาฮ์” (Kawah) หรือ คะเวฮ์” (Kaweh) ซึ่งแปลว่าพลัง (strength) หรือความกระปรี้กระเปร่า (vigor) ชาวตุรกีเรียกว่า คะเวฮ์” (Kaveh) ต่อมาการเรียกชื่อ กาแฟ จึงเปลี่ยนแปลงไปตามแหล่งต่างๆ ของโลก เช่น คัฟฟี (Koffee) ในอังกฤษเรียกว่า คอฟฟี” (coffee) อันเป็นชื่อที่รู้จัก และใช้ในปัจจุบันนี้ เมื่อมาถึงประเทศไทยคนไทยเรียกว่า โกปี๊ ข้าวแฝ่ และกาแฟในที่สุด

       สำหรับประวัติความเป็นมาของกาแฟในประเทศไทย เกิดจากคนไทยชาวมุสลิมชื่อ นายดีมุน ผู้มีโอกาสได้ไปแสวงบุญที่เมืองเมกะ ประเทศซาอุดิอาระเบีย ได้นำเมล็ดกาแฟพันธุ์โรบัสต้ากลับมาปลูกที่บ้าน ในตำบลบ้านโหนด อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา ในช่วงปี พ.ศ. 2447 เพื่อเป็นรายได้เสริมสลับกับการปลูกสวนยาง จนมีการส่งเสริมขยายพันธุ์กาแฟไปอย่างกว้างขวางในภาคใต้โดยมีพื้นที่เพาะปลูกทั้งสิ้นประมาณ 147,647 ไร่ จนกลายเป็นอาชีพหลักสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรเป็นอย่างดี 

       สำหรับกาแฟสายพันธุ์อาราบีก้า ที่มีผลผลิตปริมาณ 80% ของโลกได้นำมาปลูกในไทยประมาณปี พ.ศ. 2493 ตามบันทึกของพระสารศาสตร์พลขันธ์ซึ่งเป็นชาวอิตาลี ต่อมาในปี พ.ศ. 2516 ได้เกิดโครงการปลูกพืชทดแทน และพัฒนาเศรษฐกิจชาวไทยภูเขา ได้มีการนำพิชหลายชนิดมาทดลองเพาะปลูกเพื่อทดแทนกับปลูกฝิ่นของชาวไทยภูเขา และต่อมาในปี พ.ศ. 2520 โครงการได้ขยายเวลาการดำเนินการต่อไปอีก 5 ปี โดยเปลี่ยนชื่อเป็นโครงการปลูกพืชทดแทน และการตลาดที่สูง ผลจากการทำโครงการนี้ทำให้ชาวไทยภูเขาได้ลดจำนวนการปลูกฝิ่นลงไปจำนวนมาก และหันมาปลูกกาแฟพันธุ์อาราบิก้าสร้างรายได้หลักให้กับเกษตรกรเป็นอย่างดี

เอกสารอ้างอิง
การปลูก และผลิตกาแฟอาราบิก้าบนที่สูง (Highland Arabica Coffee Production) ศูนย์วิจัย และพัฒนากาแฟบนที่สูง คณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่