ปัจจัยที่มีผลต่อการเก็บเมล็ดกาแฟ และวิธีเก็บเมล็ดกาแฟคั่ว

สวัสดีคะ วันนี้มีวิธีการเก็บเมล็ดกาแฟคั่วมาฝากค่ะ
วิธีการเก็บรักษาเมล็ดกาแฟคั่ว
หากคุณเป็นคนใส่ใจในรายละเอียดแล้ว เมื่อคุณซื้อเมล็ดกาแฟมา ก็คงต้องคิดในใจว่า ควรจะเก็บเมล็ดกาแฟให้มีคุณภาพยาวนานได้อย่างไร? ควรเก็บกาแฟได้นานแค่ไหน? ภาชนะอะไรเก็บกาแฟได้ดีที่สุด? หรือเมล็ดกาแฟที่เป็นเมล็ด กับกาแฟบด มีความแตกต่างในการเก็บหรือไม่?
และยังมีคำถามเกี่ยวกับการเก็บกาแฟในตู้เย็นว่าเป็นสิ่งดีหรือไม่? เก็บได้นานกว่าเดิมจริงไหม?

จริงๆ แล้วมีหลากหลายข้อแนะนำในสิ่งที่คุณควร และไม่ควรทำในการเก็บเมล็ดกาแฟ จึงเขียนบทความเกี่ยวกับการเก็บเมล็ดกาแฟให้พอเข้าใจ 4 ศัตรูที่จะทำให้เมล็ดกาแฟหมดคุณภาพ หรือเสื่อมคุณภาพ

วิธีเก็บเมล็ดกาแฟ

หากเราต้องการเก็บเมล็ดกาแฟให้มีคุณภาพดี คงอยู่ในระยะเวลาที่นานแล้ว เราจำเป็นต้องหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่ส่งผลเสียแก่คุณภาพเมล็ดกาแฟของเรา ดังนี้

1. อากาศ
2. ความชื้น
3. ความร้อน
4. แสง

ควรเก็บในระบบปิด มืด และเย็น
ถ้าตีความหมายด้านบนง่ายๆ คือ เก็บในกระปุกสูญญากาศ แบบมืด หรือในตู้เย็น อะไรประมาณนี้ แต่แน่นอนว่าความสดใหม่ของเมล็ดกาแฟจะเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็วมากในสภาวะที่มีปัจจัยภายนอก 4 อย่าง อากาศ, ความชื้น, ความร้อน และแสง ทำอะไรกับเมล็ดกาแฟของเรา เมล็ดกาแฟจะมีการเปลี่ยนแปลงภายในหลังจากที่ผ่านการคั่ว โดยเมล็ดกาแฟจะคายก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ประมาณ 3 วันหลังจากคั่วใหม่ และยังคงมีการเปลี่ยนแปลงภายใน และภายนอกอย่างต่อเนื่องภายหลังการคายก๊าซ โดยอากาศ ความชื้น ความร้อน และแสงยังคงมีผลต่อการเปลี่ยนแปลง โดยอากาศที่เมล็ดกาแฟสัมผัสจะเกิดปฏิกิริยา การผสมก๊าซออกซิเจน คล้ายกับน้ำมันที่เมื่อเจออากาศแล้วเหม็นหืน

และถ้าเมล็ดกาแฟสัมผัสกับความชื้นมากๆ หรือเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็นแล้วนั้น กลิ่นของเมล็ดกาแฟจะอ่อนลงอย่างรวดเร็ว ส่วนความร้อน และแสงนั้นจะเป็นตัวเร่งให้กระบวนการภายในทำงานได้เร็วขึ้น หรือทำให้เมล็ดกาแฟเก่าเร็วนั้นเอง

ควรเก็บเมล็ดกาแฟอย่างไร?
คนส่วนใหญ่จะเก็บเมล็ดกาแฟในโถใส ที่สามารถเห็นเมล็ดกาแฟคั่วสวยงามจากภายนอกได้ จริงๆ แล้วการเก็บวิธีนี้เป็นวิธีที่ผิด เพราะเมล็ดกาแฟจะสัมผัสกับแสงได้ง่าย หรือการเก็บเมล็ดกาแฟในโถเซรามิคอย่างเดียว ก็ถือเป็นวิธีที่ผิดเช่นกัน เพราะระหว่างที่เราเทเมล็ดกาแฟออกจากโถจะทำให้เหลือพื้นที่ของอากาศ ด้านบนมากยิ่งขึ้น และการเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็น ก็เป็นการทำให้เมล็ดกาแฟชื้นยิ่งขึ้นส่งผลเสียมากกว่าผลดี

การเก็บรักษาเมล็ดกาแฟบด
อายุในการเก็บที่สั้นลงมาก ของเมล็ดกาแฟบดนั้นทำให้เราจำเป็นต้องรีบใช้เมล็ดกาแฟให้หมดไป วิธีการเก็บเมล็ดกาแฟที่บดแล้วยังคงไม่ต่างจากเก็บเมล็ดกาแฟ แต่ว่ารสชาติของเมล็ดกาแฟไม่มีทางเหมือนเมล็ดกาแฟที่เพิ่งสดใหม่แน่นอน

วิธีเก็บเมล็ดกาแฟดีที่สุด
เก็บในถุงกาแฟ เพราะถุงกาแฟส่วนใหญ่จะเป็นถุงอลูมิเนียม ซึ่งป้องกันแสงแดด และสะอาดเพราะเราใช้แล้วทิ้งเลย ส่วนการปิดถุงที่ดี จะต้องไล่อากาศออกจากถุงให้ได้มากที่สุด เพื่อป้องกันไม่ให้มีอากาศอยู่ในถุง ปิดถุงให้สนิทโดยอย่าใช้แม็คหนีบกระดาษแม็ค เพราะว่าจะทำให้ลูกแม็คตกลงไปในเครื่องบดได้ง่าย อย่างไรก็ตามเปิดถุงแล้วใช้ให้หมด ไม่เก็บเมล็ดกาแฟไว้เลยดีที่สุด เพราะการเปิด-ปิดถุงแต่ละครั้ง จะลดอายุเมล็ดกาแฟลงไป เพราะเมล็ดกาแฟสัมผัสอากาศมากยิ่งขึ้นคุณภาพของเมล็ดกาแฟก็จะเสื่อมลง

เก็บเมล็ดกาแฟได้นานแค่ไหน?
เมล็ดกาแฟที่คั่วมาใหม่ๆ จะมีกระบวนการ และปฏิกิริยาต่างๆ ภายในที่บร่มตัวโดยจะเริ่มดำเนินตั้งแต่คั่วใหม่ และถึงขีดสุดประมาณ 5-7 วัน และเมล็ดกาแฟจะเสื่อมลงไปตามสภาพการเก็บรักษา โดยมีปัจจัย 4 ตัวคือ อากาศ ความชื้น ความร้อน และแสง เป็นตัวบ่งชี้ระยะเวลาในการเก็บ

และด้วยสภาพอากาศร้อนชื้นในประเทศไทย ทำให้กาแฟคั่วมีคุณภาพที่ดีในระยะเวลาที่สั้นมาก และเมล็ดกาแฟคั่วที่เก็บในสภาพบ้านเราจะมีคงคุณภาพดีไม่เกิน 1-3 เดือน (ขึ้นอยู่กับการเก็บ)

โดยถ้าเป็นกาแฟเมล็ดที่เปิดถุงแล้วจะมีคุณภาพแย่ลงอย่างรวดเร็วอายุอาจไม่เกิน 7 วัน (เปิดปิดถุงบ่อยคุณภาพจะน้อยกว่า 7 วัน) 
และยิ่งเป็นเมล็ดกาแฟบดแล้วจะมีคุณภาพดีแค่ 1 วันเท่านั้น ส่วนเมล็ดกาแฟที่บดทิ้งไว้ภายนอกแบบโดนอากาศระบบเปิดนั้นคุณภาพจะดีเหลือแค่ 15 นาทีเท่านั้น

ควรเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็นไหม? หรือเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็นได้ไหม?
การเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็น (ช่องแช่แข็ง) เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเก็บเมล็ดกาแฟในระยะเวลานาน หรือซื้อเมล็ดกาแฟมาในปริมาณที่มากๆ และไม่คิดว่าจะใช้เมล็ดกาแฟหมดในขณะนั้น จึงแนะนำให้ท่านแบ่งเมล็ดกาแฟออกมาเป็นถุงย่อย และเก็บในตู้เย็น (แช่แข็ง)

จะใช้ก็นำออกมาวางภายนอกให้อุ่นก่อน และไม่แนะนำให้นำกลับเข้าไปแช่เย็นใหม่อีกครั้ง นี่เป็นสิ่งที่ดีที่สุดในการเก็บเมล็ดกาแฟในตู้เย็น แต่ว่าผู้ผลิตเมล็ดกาแฟคั่วอันดับต้นๆ ของโลกอย่าง อิลลี่ illy นั้นไม่แนะนำให้นำกาแฟเก็บในตู้เย็นช่องแช่แข็งน่ะ การแช่แข็งเมล็ดกาแฟเป็นการหยุดการทำงานของเมล็ดกาแฟก็จริง แต่หลังจากวางเมล็ดกาแฟไว้ภายนอก ซึ่งต้องรอประมาณ 4-5ชั่วโมง และเมื่อไออุ่นภายนอกสัมผัสกับเมล็ดกาแฟที่เย็นจะเกิดคราบน้ำจับที่ตัวเมล็ดกาแฟ (เหมือนคราบน้ำที่อยู่ที่รอบแก้วกาแฟเย็น)

น้ำไม่ได้เกิดจากเมล็ดกาแฟ แต่น้ำมาจากความชื้นของอากาศภายนอกซึ่งอาจส่งผลต่อเครื่องบดทันที และแน่นอนว่าคุณภาพของเมล็ดกาแฟที่แช่เย็นจะไม่มีวันเหมือนเดิม

บทสรุป
ควรเก็บเมล็ดกาแฟในถุงกาแฟ ไล่อากาศออก และบรรจุในภาชนะปิด ภาชนะปิดควรแยกเป็นหลายๆ กล่องเพื่อหลีกเลี่ยงการถูกเปิดใช้บ่อยครั้ง เพราะการเปิดถุงเมล็ดกาแฟเข้าออกบ่อยครั้ง ส่งผลต่ออายุของเมล็ดกาแฟ การเก็บเมล็ดกาแฟที่บดแล้วจะทำให้การเก็บเมล็ดกาแฟยากยิ่งขึ้น และอายุสั้นลง

โดยไม่ว่าเราจะเก็บเมล็ดกาแฟให้ดีเพียงใด เมล็ดกาแฟยังคงมีการเปลี่ยนทางเคมีภายในอยู่เสมอ ทางที่ดีแล้วซื้อเมล็ดกาแฟที่คั่วใหม่ ซื้อน้อยๆ แต่บ่อยครั้งดีที่สุด เพื่อให้ได้เมล็ดกาแฟที่มีคุณภาพดีอยู่เสมอ

By.....Korihto......